Van Xả Khí

1. Van xả khí là gì?

Van xả khí (Air Release Valve / Air Vent Valve) là thiết bị được lắp đặt trên đường ống để thoát khí, hơi hoặc bọt khí ra ngoài giúp hệ thống vận hành ổn định. Khí tích tụ trong đường ống gây ra:

• Mất áp, giảm lưu lượng

• Rung lắc, tạo tiếng ồn

• Ăn mòn đường ống

• Nổ đường ống hoặc hư hỏng thiết bị

Van xả khí giúp loại bỏ khí dư thừa, đảm bảo áp lực và lưu lượng ổn định, bảo vệ toàn bộ hệ thống nước – hơi – hóa chất – PCCC.

---

2. Cấu tạo van xả khí

Van xả khí có cấu tạo đơn giản gồm 4 bộ phận chính:

2.1. Thân van

• Làm từ gang, đồng, inox, thép

• Có khả năng chịu áp suất và môi trường khác nhau

• Tích hợp các cửa khí ra/vào

2.2. Phao (Float)

• Là thành phần quan trọng kiểm soát đóng mở van

• Làm từ nhựa chịu lực, inox 304, inox 316

2.3. Đĩa & ty van

• Đóng/mở theo chuyển động của phao

• Đảm bảo khí thoát ra nhưng không lọt nước

2.4. Gioăng làm kín

• Làm từ EPDM, NBR, PTFE

• Đảm bảo độ kín tuyệt đối khi van đóng

---

3. Nguyên lý hoạt động van xả khí

3.1. Khi hệ thống có khí

• Khí tích tụ đẩy phao xuống → mở cửa thoát khí

• Khí trong đường ống thoát ra ngoài nhanh chóng

3.2. Khi đường ống đầy nước

• Mực nước đẩy phao lên → đóng đĩa van

• Van ngăn nước thoát ra, chỉ thoát khí

3.3. Khi hệ thống thay đổi áp suất

• Nếu có bọt khí mới sinh ra → phao tự động mở

• Giúp hệ thống luôn duy trì áp lực ổn định

➡ Van hoạt động hoàn toàn tự động, không cần điện hay khí nén.

---

4. Phân loại van xả khí

Van xả khí được phân loại theo cấu tạo và chức năng:

---

4.1. Van xả khí 1 cửa (Single Air Release Valve)

• Kích thước nhỏ DN15 – DN50

• Dùng để xả lượng khí nhỏ sinh ra trong quá trình vận hành

• Ứng dụng: đường ống dân dụng, hệ thống máy bơm nhỏ

---

4.2. Van xả khí 2 cửa (Double Air Valve)

• Thoát được cả khí lớn (khi cấp nước) và khí nhỏ (khi vận hành)

• Dùng trong hệ thống trung bình – lớn: cấp nước sạch, xử lý nước thải

---

4.3. Van xả khí 3 chức năng (Triple Function Air Valve)

Gồm 3 chế độ:

1. Xả khí lớn khi đường ống khởi động

2. Xả khí nhỏ khi vận hành

3. Hút khí vào khi đường ống bị giảm áp, tránh xẹp ống

➡ Thích hợp hệ thống công nghiệp, trạm bơm lớn, PCCC, nhà máy nước.

---

4.4. Phân loại theo vật liệu

Vật liệu	Ứng dụng
Gang	Nước sạch, nước thải, hệ thống PCCC
Đồng	Nước sạch dân dụng, HVAC
Inox 304/316	Hóa chất, thực phẩm, dược phẩm, nước nóng
Thép	Áp suất cao, hệ thống công nghiệp nặng

---

4.5. Phân loại theo kết nối

• Van xả khí nối ren: DN15–DN50

• Van xả khí mặt bích: DN50–DN300

• Van xả khí ren + bích kết hợp: tùy dòng sản phẩm

---

5. Thông số kỹ thuật van xả khí

• Kích thước: DN15 – DN300

• Áp suất làm việc: PN10 / PN16 / PN25

• Nhiệt độ: -10°C đến 180°C

• Môi trường: nước sạch, nước thải, hóa chất nhẹ, khí

• Kết nối: ren – mặt bích

• Thương hiệu: ARITA, SHINYI, Yoshitake, Samyang, AUT, TCV

---

6. Ưu điểm và nhược điểm

6.1. Ưu điểm

• Loại bỏ khí nhanh, giúp ổn định áp suất

• Giảm hiện tượng búa nước và rung đường ống

• Tăng tuổi thọ máy bơm & thiết bị

• Hoạt động tự động – không cần nguồn điện

• Dễ bảo trì, chi phí thấp

6.2. Nhược điểm

• Không dùng được cho nước chứa nhiều cặn bẩn đặc

• Cần lắp thêm lọc Y để tránh kẹt phao

• Nếu lắp sai vị trí → hiệu quả giảm mạnh

---

7. Ứng dụng van xả khí

Van xả khí được sử dụng trong hầu hết hệ thống đường ống:

7.1. Ngành nước

• Nhà máy nước sạch, nước thải

• Trạm bơm, trạm tăng áp

• Đường ống truyền tải nước dài

7.2. Công nghiệp

• Nhà máy thực phẩm, đồ uống

• Nhà máy hóa chất, dược phẩm

• Hệ thống HVAC, chiller

7.3. PCCC

• Đường ống sprinkler

• Trạm bơm chữa cháy

• Hệ thống chữa cháy vách tường

7.4. Dân dụng

• Tòa nhà cao tầng

• Khách sạn, trung tâm thương mại

• Hệ thống nước nóng năng lượng mặt trời

---

8. Lắp đặt van xả khí đúng kỹ thuật

• Lắp ở điểm cao nhất của đường ống

• Luôn lắp kết hợp lọc Y để tránh kẹt phao

• Lắp van khóa trước van xả khí để tiện bảo trì

• Chọn áp suất phù hợp với từng hệ thống

• Với nước thải: nên dùng van inox hoặc van gang phủ epoxy

---

9. Các thương hiệu van xả khí nổi tiếng

• Yoshitake – Nhật Bản

• ARITA – Malaysia

• Samyang – Hàn Quốc

• Shinyi – Đài Loan

• TCV – China

• TOYO – Nhật Bản

• GENEBRE – Spain